کلمه یا متن مورد نظر را بنویسید

میناکاری

میناکاری

میناکاری

هنر میناکاری یکی از صنایع دستی زیبا و دیدنی است که قدمتی ۵ هزار ساله دارد. امروزه در ایران مرکز تولید محصولات میناکاری، شهرهای اصفهان و شیراز است.

امروزه میناکاری بیشتر بر روی مس انجام می‌شود ولی می‌توان بر روی طلا و نقره نیز آن را به عمل آورد. طلا تنها فلزی است که به هنگام ذوب شدن مینا اکسید نمی‌شود از اینرو امکان اجرای طرحی همراه با جزئیات و با شباهت هر چه تمامتر بر روی مینا را ایجاد می‌کند در حالی که میناهای مسی و نقره‌ای چنین کیفیتی را ندارند.

پیشینه هنر میناکاری

مینا، هنر آتش و خاک و کوره است که با رنگ‌های پخته و درخشان روی فلز کار می‌شود و شهر اصفهان مهد این هنر در ایران است. در حال حاضر كار هنرمندان اصفهانی طرفداران و خريداران بسياری دارد و اين رشته‌ی هنری از طرف سازمان‌های مربوطه مثل سازمان صنايع دستی، مورد حمايت قرار می‌گيرد.

یکی از نمونه‌های قدیمی میناکاری، بازوبندی از طلا به همراه میناکاری‌های تزئین شده روی آن است که مربوط به دوران هخامنشیان است. در حال حاضر این اثر باستانی در موزه‌ی ویکتوریا و آلبرت لندن نگهداری می‌شود.

بشقاب‌های ساسانی که در ارمنستان کشف شده‌اند در موزه‌ی هنرهای اسلامی برلین و متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شوند و نمونه‌هایی از آثار باستانی میناکاری ایرانی هستند. همچنین، در موزه‌ی آرمیتاژ سن پترزبورگ و موزه‌های انگلستان و فرانسه نیز آثار دیگری از میناکاری ایرانی وجود دارد.

 

 

احتمالا نقطه‌ی اوج و شکوفایی این هنر در دوره سلجوقیان بوده که تهیه‌ی ظروف برنجی و میناکاری مرسوم بود و این آثار به کشورهای همسایه نیز فرستاده می‌شد. یکی از نمونه‌های ارزشمند این دوره «سینی آلب ارسلان» است که میناکاری روی نقره است و در موزه‌ی صنایع ظریفه‌ی بوستون نگهداری می‌شود. این اثر توسط استادی به نام «حسن الکاشانی» ساخته شده و نام سازنده‌ی آن با خط کوفی روی آن حک شده است.

انواع میناکاری بسته به نوع روش تولید به مینای برجسته، خانه بندی، نقاشی، مرصع و شکری تقسیم می شود.

مینای برجسته

یکی از انواع میناکاری است که در آن، طرح و نقش بر روی زیرساخت مینا حک شده و نقوش مورد نظر قملزنی می شود. سپس مرحله لعابکاری و نقاشی روی کار انجام می شود.

 

 

مینای حجره‌ای یا خانه‌بندی

مینای خانه‌بندی شیوه‌ای قدیمی است که به «مینای سیمی» نیز معروف است و از مفتول‌های بسیار نازک استفاده می‌شود. مفتول‌ها را به شکل دلخواه در می‌آورند و با چسب روی قطعه کار قرار داده، با یک لعاب شیشه‌ای روی آن را می‌پوشانند. سپس آن را در داخل کوره‌ای با حدود ۱۰۰۰ درجه حرارت قرار می‌دهند و مفتول‌ها به قطعه کار جوش می‌خورند. در مرحله‌ی بعد، رنگ‌های مخصوص میناکاری را که به شکل پودر هستند، روی سطح کار پر می‌کنند. بعد از آنکه سطح کار یکسان و هموار شد، آن را به مدت ۳ دقیقه در داخل کوره‌ای با حرارتی حدود ۱۰۰۰ درجه قرار می‌دهند.

مینای خانه‌بندی در اصفهان و تهران رایج بوده، ولی اکنون این شیوه‌ی میناکاری، به طور عمده در جنوب کشور و به ویژه در اهواز انجام می‌شود.

مینای مرصع

یکی از انواع میناکاری است که در آن، دانه هایی از جنس سنگ های زینتی، طلا یا جواهر را بر روی ظروف مینا می چسبانند. “آرتور پوپ” ابداع مینای مرصع را به ایرانیان نسبت می دهد.

مینا شکری

در این نوع مینا، زیرساخت فلزی را با لعاب سفید پوشش می دهند. سپس لعاب ایجاده شده را در داخل کوره قرار داده و زمانی که ذوب شد، بلافاصله در داخل آب می ریزند. در این حالت، لعاب در داخل آب به صورت گلوله گلوله درآمده و مانند شکر دانه دانه می شود. در مرحله بعد، زیرساخت را با رنگ های تیره نظیر مشکی یا لاجوردی و یا قرمز پوشش داده و عمل طراحی و نقاشی را روی آن انجام می دهند. سپس خرده های شکری لعاب سفید را بر سطح مینا می پاشند.

برای اینکه این خرده های شکری بر روی زیرساخت بچسبد از چسب به دانه استفاده می کنند. مهمترین ویژگی چسب به دانه این است که در هنگام سوختن، هیچگونه اثر کربنی بر جای نمی گذارد. در نهایت مینا در کوره قرار گرفته و دانه های شکری در داخل لعاب زیرساخت ذوب شده و حالتی دانه دانه به خود می گیرد.

 

ظروف فیروزه کوب

ظروف نقره کوب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

preloader